Home Nieuwsbericht Ronde- en platbodemjachten bezoeken de Vestingdagen Hellvoetsluis

Ronde- en platbodemjachten bezoeken de Vestingdagen Hellvoetsluis

238
0
DELEN
Zomerbijeenkomst 2018

Ronde- en platbodemjachten bezoeken de Vestingdagen Hellvoetsluis

De vereniging voor zeilers in ronde- en platbodemjachten komt dit jaar naar Hellevoetsluis, tijdens de Vestingdagen. Jaarlijks heeft deze vereniging een zomerbijeenkomst, waarbij de schippers graag samen een oude haven bezoeken.  De VSRP verwacht in Hellevoetsluis met 40 – 60 schepen binnen te varen.

De Vestingdagen Hellevoetsluis houden de geschiedenis levend van een vestingstadje dat ooit bijvoorbeeld dé toegangshaven van Rotterdam was. Maar ook de tramhaven voor het veer naar Goeree Overflakkee en het station van de stoomtram. Of de thuishaven van de vloot van Michiel de Ruyter en de plaats waar de marine haar dok had.

De bijdrage van de ronde en platbodemjachten aan het feest rond de vesting wordt de verbinding met het water.

In het zicht van de haven, op het Hollands diep, zullen onze schepen in eskaders langs de admiraal zeilen of een vlootschouw geven. Ook een traditionele zeilwedstrijd zal onderdeel zijn van het programma. Dat immateriële erfgoed is wat de VSRP zal laten zien. Maar ook wanneer we in de haven liggen zal onze vloot de sfeer van vroeger oproepen: vissers, handelslui, vrachtvaarders en jachtschepen.

Ze komen naar Hellevoetsluis! 15 (aankomst dag)
t/m 18 augustus 2019!

Zomerbijeenkomst 2018

Achtergrond

Hellevoetsluis is feitelijk een zeehaven, al eeuwenlang. Onze voorouders kwamen hier al binnenvaren: Noormannen, Koggeschepen, Oost-Indiëvaarders, vrachtvaarders vanaf de Oostzeelanden. Daartussendoor de veerschepen en de vissers. Ook nu is dat nog zo. Na aankomst in de haven werd de lading meestal overgeladen in kleine schepen: beurtschepen en vrachtvaarders. Deze voeren de rivieren op. Richting de Hollandse steden, maar ook tot ver in Duitsland. Daartussendoor weer vissers en veerschepen. Zo werd op en om het water geld verdiend. Op het land waren de wegen slecht, pas in de 19een 20eeeuw kwamen er immers serieuze wegen en spoorrails.

Met onze ‘Small ships’ willen we laten zien dat om zeeschepen (tall ships) altijd een heleboel ‘small’ ships voeren. Een grote vloot van zeilscheepjes voor langs de kust, op de rivieren en zeearmen. Stoere zeilscheepjes die geschikt waren om te vissen of die de spullen en mensen vervoerden die het water over moesten.

Tijdens de Vestingdagen liggen er daarom in de haven van Hellevoetsluis traditionele ronde en platbodemschepen. De schippers van deze zeilscheepjes willen laten zien hoe er nog steeds gezeild kan worden in stevige ouderwetse schepen die een ronde of platte bodem en mooie zijzwaarden hebben. Wat ook hoort: een houten mast, een stevig roer, een mooie tuigage met grootzeil, fok en kluiver en de windvaan in top.

Zomerbijeenkomst 2018

Oud, maar wel nieuw

Toen in de vorige eeuw veel zeilschepen veranderden in motorschepen én vervoer over land sneller en goedkoper werd veranderde er veel op het water. Veel zeilende visserij verdween, beurtvaarders stopten er mee, vrachtvaarders werden groter en gemotoriseerd en alle oude schepen werden gesloopt. In de zestiger jaren van de vorige eeuw gebeurde er echter iets bijzonders. Nederland ging in de vakantie massaal het water op. Het water werd opnieuw ontdekt, nu door de pleziervaart.  Heel veel zeilers wilden daarbij varen met traditionele zeilschepen. Veel schepen werden van de ondergang gered en gerestaureerd. Maar mensen gingen ook zelf een eigen traditioneel scheepje bouwen. Of men wilde nieuwbouw van een oud type schip. Hierdoor bleef het traditionele varen behouden. Duizenden ronde en platbodemschepen kwamen of bleven in de vaart en varen tot op de dag van vandaag rond.  Wat is er mooier als een oude haven of een mooie gracht vol met deze ‘small ships’, traditionele schepen, prachtig onderhouden, vaak voorzien van beeldhouwwerk en vanwege de feestelijkheden geheel voorzien van vlaggen. Ga, kijk en bewonder de schepen en knoop gerust een praatje aan met de bemanning.

De schepen:

De tjalk kent u meestal wel. In Friesland heet het een skutsje. Zoveel werven, zoveel soorten tjalken. De schipper woonde met de familie achterin de roef, de lading lag in het midden in het ruim, tot bijna voorin. De tjalken waren vrachtvaarders en er zijn er nog flink wat in de vaart. Alleen op de plek van de lading is nu een gerieflijke woon- en slaapplek gemaakt. De grotere tjalken, klippers en aken noemen we tegenwoordig ‘de bruine vloot’. Charterschepen die het hele jaar het water verkennen met hun gasten, waarbij de bemanning ouderwets aan de touwen moet hangen.

Schouw

Van de kleinere schepen noemen we allereerst de schouw, een stoer hoekig scheepje. Al in de middeleeuwen werden scudes gemaakt. Op de Zuiderzee werden ze smalend spekbakken genoemd. Maar ze zijn ruim van binnen, zeer zeewaardig en waar vroeger de vis lag is nu een prettige kajuit. Slapen doen we nog altijd onder het voordek.

Lemsteraak

Dat is een visserschip met bolle kop en kont en heel populair als jacht. Het koninklijk huis heeft een Lemsteraak, de Groene Draeck. De lemsteraken die als jacht zijn gebouwd hebben een mooie lijn, zijn vaak glanzend wit en hebben zulke goed zeileigenschappen dat er spectaculaire wedstrijden mee gezeild worden. Oorspronkelijke Lemsteraken zijn er weinig, maar ook de nieuwgebouwde aken varen als ‘yacht’ soms al meer dan vijftig jaar rond.

De Vollenhovense Bol ontstond rond 1900. Dit scheepje werd vooral gebruikt voor de palingvangst. Niet alleen in Vollenhove, maar ook in Enkhuizen, Makkum en Workum zijn bollen gebouwd. Ze lijken wat op de botter: een hoge kop waaronder het goed slapen is en een lage achterkant waar de netten gemakkelijk konden worden binnengehaald. De bol is populair als jacht. Velen varen er jaarlijks mee op de Wadden en in de Zeeuwse en Zuidhollandse stromen.

De grundel. Natuurlijk kent u de punter. Maar niet alleen vanuit Giethoorn, ook rond de voormalige Haarlemmermeer was dit werkschuitje populair. Vanuit die punter is de grundel ontstaan. Een handig en comfortabel scheepje waarvan er honderden rondvaren, vaak als jacht. Een grotere ‘punter’ is de schokker, waarvan de naam verwijst naar het voormalige eiland Schokland. Dat eiland ligt nu midden in de Noordoostpolder op het droge.

Er zijn nog veel meer oude scheepstypes in de vaart, google maar op hoogaars, zalmschouw, praam, poon, knots, klipper, snik, pluut, westlander, Hollandse boot en een wereld gaat voor u open. In het land zijn ook speciale havens en werven waar oude schepen bewaard, gerestaureerd, gebruikt en soms nieuwgebouwd worden. Denk aan de Botters in Elburg, Spakenburg en andere voormalige vissersdorpen aan de Zuiderzee. Denk ook aan de Hoogaars in Zeeland en de Zalmschouwen langs de grote rivieren.

Praat u met onze schippers en kijkt u aan boord dan loopt u een prettig risico: het krijgen van een levenslange passie voor traditioneel varen in schepen met ruimte aan boord, ruimte er omheen, ruimte voor elkaar!

Zomerbijeenkomst 2018